نازك شدن غیر طبیعی، پيشرونده و دو طرفه در قسمت مركزي و تحتانی قرنيه را كه باعث افزایش برامدگی تدريجي آن به سمت بيرون مي شود ، قوز قرنيه يا كراتوكونوس مي گويند. در واقع قرنيه به شكل يك مخروط در مي آيد. اين بيماري معمولا در نوجوانان و حدود سن بلوغ شروع شده و طي ٨-٧ سال پيشرفت می کند . در بعضی موارد پیشرفت آن خود به خود متوقف می شودولی دی مواردی نیاز به اقدامات درمانی جهت کنترل آن خواهد بود. رشد و پيشرفت اين بيماري معمولاً بين ١۰ تا ٣۰ سالگي شايعتر از بعد از ٣۰ سالگي مي باشد.در ادامه مقاله با دکتر سیامک ریاضی بهترین جراح و متخصص چشم همراه باشید.

در مرحله ابتدایی بيماران هيچ علامت باليني ظاهري ندارند ، جز اينكه تغييرات مكرري در شماره عينك آنها پديد مي آيد كه به صورت نزديك بيني و آستيگماتيسم منظم يا نامنظم متوسط تا شديد بروز مي كند . در مواردی تنها در تصویر برداری از قرنیه تشخیص داده می شود و دید فرد کامل می باشد.
علي رغم اينكه بيماري دو طرفه است ولي ممكن است گاهي به شكل يك طرفه و يا دو طرفه كاملاً غير يكسان بروز كند .
در كاهش ديدي كه با عينك به سختي اصلاح مي شود يا قابل اصلاح نيست ، تشخيص كراتوكونوس مورد ظن مي باشد . تغيير سريع ميزان آستيگماتيسم شماره عينك بيماران نيز از مواردي است كه بايد به كراتوكونوس شك كرد . در بيماراني كه دچار آستيگماتيسم نامنظم بدون هيچ سابقه جراحي مي شوند ، اولين تشخيص قوز قرنيه يا كراتوكونوس مي باشد .

علل قوز قرنيه چيست ؟

١- نقش اختلالات ارثي در قوز قرنيه دقيقاً مشخص نشده است ، به طوريكه فقط در ٧% بيماران سابقه خانوادگي وجود دارد .
٢- آسيب هاي ناشي از لنزهاي سخت تماسي طي چند سال استفاده يا مالشهاي مكرر چشم به دنبال بيماريهاي آلرژيك چشمي نيز در ايجاد اين بيماري احتمالاً نقش دارد .
٣- همراهي اين عارضه با ساير بيماريهاي چشمي يا بيماريهاي عمومي نيز وجود دارد .

تشخيص :

در مراحل اوليه بيماري با وسايلي چون كراتومتري و توپوگرافي (تصویر برداری از قرنيه ) ، پاكي متري (تعيين ضخامت قرنيه ) ، مي توان قوز قرنيه را تشخيص داد زيرا در كراتوكونوس يا قوز قرنيه ، قدرت قرنيه به طور منظم يا نامنظم افزايش يافته و نقشه توپوگرافي قرنيه اين مساله را تاييد مي كند و ضخامت قرنيه نيز به تدريج كاهش مي يابد كه با پاكي متري مي توان آن را مشخص كرد . وجود رفلک غیر نرمال در رتینوسکوپی به تشخیص کمک می کند. در مراحل پیشرفته تشخیص با دستگاه اسلیت لمپ هم ممکن می باشد.

درمان كراتوكونوس چيست ؟

در ابتدا ديد بيماران با عينك اصلاح مي شود، اما چنانچه آستيگماتيسم و نزديك بيني بيماران بدتر شود ، ممكن است لنزهاي تماسي براي اصلاح عيوبي كه با عينك قابل اصلاح نيست لازم باشد . اما ممكن است استفاده از لنزهاي تماسي براي بيمار قابل تحمل نباشد يا با لنز تماسي ديد بيمار اصلاح نشود كه تكنيكهاي جراحي در اين موارد توصيه مي شود .
اصلاح ديد با لنزهاي تماسي مبتني بر اصل خنثي كردن نامنظمي هاي قرنيه بوسيله لنز است .
یکی از درمانهایی که امروزه در موارد تشخیص قوز قرنیه برای جلوگیری از پیشرفت می توان انجام داد انجام کراسلینکینگ قرنیه (corneal cross linking)است که با افزایش استحکام بافت قرنیه در بسیاری موارد مانع از پیشرفت به سمت موارد ادونس خواهد شد .

موفقيت درمان قوز قرنيه يا كراتوكونوس چگونه است ؟

از سالها قبل عمل پيوند قرنيه در اين بيماران انجام مي شد كه با موفقيت (شفافيت قرنيه ) حدود ٩۵% همراه است ، ولي حدود ١۰ تا ٢۰% از بيماران كراتوكونوس نيازمند عمل پيوند خواهند بود . پس از عمل قرنيه ، ۶۰% بيماران نيازمند استفاده از لنزهاي تماسي جهت اصلاح ديد خواهند بود و عود كراتوكونوس بعد از پيوند نيز بندرت رخ مي دهد . در ضمن امكان پس زدن پيوند تا آخر عمر براي بيمار باقي مي ماند ، لذا توجه به مسائل زير در سالهاي اخير در حال افزايش است :
اقدامات جراحي ديگري نظير اپي كراتوپلاستي ، رينگ داخل قرنيه ، گذاشتن لنز داخل چشمي و در آوردن عدسي بيمار و كاشت لنز داخل چشمي و غیره نیز قابل انجام می باشد .